Rượu vang và sức khỏe (Wine and health)

Rất cảm ơn bạn Thảo Lê đã hỏi một câu hỏi hay “Rượu nào? Uống như thế nào? Để có một sức khỏe dẻo dai nhất”, đem lại cơ hội cho mình đọc thêm một vài trang về chủ đề này. Các bạn có thể chia sẻ thêm thông tin đọc được trong topic này nhé.

Bạn Minh Cong NGUYEN cũng đã từng gửi một bài ngắn về ích lợi của rượu vang đỏ:

http://hospitality.vn/forums/topic/view/107

Mình sẽ viết theo dạng wiki, thực ra là tổng hợp từ cả wiki và các trang khác và trả lời câu hỏi của bạn Thảo Lê theo hướng ngắn gọn để các bạn có thể tư vấn cho người thân và khách hàng khi có dịp. Vì thế bạn nào có rỗi và quan tâm thì đọc trang wiki để có thêm thông tin, tuy nhiên khá nhức đầu vì nhiều thông tin khoa học và từ chuyên môn hihi http://en.wikipedia.org/wiki/Health_effects_of_wine

Quan điểm lịch sử về lợi ích của rượu cho sức khỏe

Trong lịch sử, rượu vang đã được sử dụng như phương thuốc do đặc tính khử trùng và kích thích tiêu hóa, cũng như tác dụng chữa bệnh tiêu chảy, hay là chất gây mê giảm đau. Thời Hy Lạp cổ, các vị thầy thuốc cũng sử dụng rượu để khử trùng vết thương và để pha thuốc nhằm giúp người bệnh dễ hấp thụ.

Tuy nhiên, vào cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, các nghiên cứu đã dấy lên cảnh báo tác hại của rượu (alcohol) đến sức khỏe và cộng đồng. Người ta chỉ ra tác hại của rượu có liên quan đến một số bệnh như chứng rối loạn máu (blood disorder), cao huyết áp (high blood pressure), ung thư (cancer), hủy hoại gan (liver damage), v.v… và lâu dài là các tổn thương đến não. Ngoài ra, tác hại của rượu với phụ nữ có thai cũng được nghiên cứu đến, được cho là dẫn đến chậm phát triển trí tuệ của thai nhi.

Nghịch lý của người Pháp (French Paradox)

Không rõ dịch là nghịch lý có hợp lý không :). Vào những năm 90 và đầu thế kỷ 21, đã có những nghiên cứu mới tích cực và lợi ích của rượu cho sức khỏe.

Khởi đầu là năm 1991, trong một chương trình truyền hình có tên 60 Minutes của Mỹ, các nhà nghiên cứu đưa ra một mối quan hệ nghịch lý French Paradox giữa khẩu phần ăn chứa nhiều chất béo của người Pháp với tỷ lệ mắc các chứng bệnh tim mạch, và so sánh với người Mỹ và Anh. Người Pháp mặc dù cũng ăn nhiều chất béo nhưng lại có tỷ lệ mắc bệnh tim mạch thấp hơn người Mỹ và Anh, và nguyên nhân chính là do họ tiêu thụ nhiều rượu vang hơn trong khẩu phần ăn của họ.

Đây là chương trình 60 Minutes được nhắc tới: 😀

Như vậy, việc uống rượu có liều lượng hợp lý sẽ rất có ích cho sức khỏe do tác dụng ngăn ngừa nguy cơ mắc nhiều chứng bệnh mà người không bao giờ uống rượu hay uống rất ít, có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn. Ngược lại, nếu uống quá liều lượng hay uống say túy lúy thường xuyên, sẽ dẫn đến nguy cao mắc bệnh cao hơn và nhiều tác hại khác đã được nêu trên.

Vì sao lại thế là tại vì sao lại thế? 

Đúng như bài viết mà bạn Minh Cong NGUYEN đã đăng, trong rượu vang làm từ nho có nhiều hợp chất có ích cho sức khỏe, mà 1 hợp chất điển hình đã được các nhà nghiên cứu khẳng định là resveratrol, có tác dụng rất tốt cho cơ thể. Hợp chất này có trong vỏ của quả nho, cả nho sẫm màu hay xanh màu thì tùy loại mà hợp chất này nhiều hay ít. Lý do rượu vang đỏ có chưa nhiều resveratrol hơn là do trong quá trình làm rượu, đối với rượu vang trắng, không có quá trình maceration (quá trình ngâm tiếp rượu với vỏ nho trước khi tách hẳn vỏ nho ra) như rượu vang đỏ hay hồng (rosé).

Thực tế thì, việc sản xuất rượu vang trải qua rất nhiều quá trình làm giảm rất rất nhiều lần hợp chất này, nên tốt hơn cả là ăn các loại nho và hoa quả có chứa hợp chất này :). Việc nghiên cứu riêng cho rượu vang chỉ là để khẳng định lợi ích của rượu vang mà thôi.

Những ích lợi cho sức khỏe

Vì chúng ta không nghiên cứu về y học và sức khỏe, nên mình bỏ qua các giải thích dẫn dắt, để đưa ra những kết luận về lợi ích. Bạn này quan tâm tìm hiểu kỹ thì đọc trên wiki nhé.

– Giúp chắc xương và chống lão hóa, đặc biệt cho phụ nữ muốn ngăn ngừa thoái hóa xương – bệnh hiện giờ gặp rất nhiều cho dân văn phòng và các bà đã đến tuổi mãn kinh.

– Có khả năng hạn chế sự phát triển của tế bào ung thư (chứ không phải là ngăn ngừa đâu), và hiện khoa học vẫn còn đang nghiên cứu thực sự rượu có tác hại hay ích lợi đối với bệnh ung thư. Nhưng uống quá liều lượng thì chắc chắn tăng khả năng mắc các bệnh ung thư nhé.

– Giúp thông đường huyết do giảm hiện tượng nghẽn mạch máu (blood clots), điều hòa cholesterol (tăng lượng cholesterol tốt và giảm choresterol xấu), và hạn chế các bệnh tim mạch.

– Các khả năng hạn chế những bệnh về thần kinh hay bệnh tiểu đường thì mới chỉ được nghiên cứu đến, chưa có bằng chứng rõ ràng.

– Dĩ nhiên là giúp tiêu hóa tốt, hạn chế các bệnh viêm đau dạ dày và thậm chí hạn chế cả sỏi thận nữa.

– Cũng chỉ ít nghiên cứu chỉ ra rằng uống rượu vang đúng liều lượng giúp duy trì thị lực, nhưng cứ ghi nhận thế nhé.

– Giúp bạn kiểm soát cân nặng do “cảm giác”, khi uống rượu vang cùng thức ăn thì sẽ làm chậm cảm giác đói lại, và khiến bạn ăn ít hơn. Ngoài ra so với bia, thì rượu có ít hàm lượng calories hơn.

Nhưng cũng có tác hại? 

Một số nghiên cứu đưa ra 2 tác hại đáng lo ngại:

– Gây đau đầu, nhất là rượu vang đỏ.

– Hàm lượng kim loại nặng cao. Giống như là hải sản có lượng thủy ngân cao gây hại cho sức khỏe nếu ăn nhiều, một nghiên cứu cũng đưa ra tác hại của rượu vang do chứa hàm lượng kim loại nặng cao. Song đây vẫn là nghiên cứu gây tranh cãi về việc lựa chọn rượu kém chất lượng do tác giả không đưa ra tên tuổi của rượu được nghiên cứu.

Liều lượng uống để khỏe? (Trả lời bạn Thảo Lê nha)

Đây là mô hình đường cong J thể hiện mối liên quan giữa liều lượng uống rượu và khả năng kéo dài tuổi thọ của con người, qua đó, người tiêu thụ trung bình 1-2 ly rượu (150ml/ly)/ngày sống thọ hơn những người uống nhiều rượu hơn mức đó. Trong đó, phụ nữ được khuyến cáo chỉ nên uống 1 ly, và đàn ông thì có thể uống đến 2 ly.

Lượng rượu phù hợp thực ra phụ thuộc vào tuổi, giới tính, và cả tình trạng sức khỏe. Tỷ dụ như bạn có bệnh thì nên nghe lời khuyên của bác sĩ chứ không nên cứ tiếp tục nghĩ rằng uống 1 ly rượu vang mỗi ngày là khỏe người ra.

Ngoài ra, nghiên cứu cũng khuyến cáo bạn rằng, khi uống nên nhấp rượu một cách chậm chạp vì resveratrol không thể hấp thụ nhanh vào máu. Nếu bạn uống chậm thì sẽ tăng rất đáng kể lượng resveratrol hấp thụ được.

Như vậy trả lời bạn Thảo Lê, là:

– Nên uống rượu nào: Rượu vang (Chứ chưa nhắc đến bia và rượu nặng), nhất là rượu vang đỏ. Và nên là rượu có chất lượng (mình sẽ nói đến trong những loạt bài sau về chất lượng nhé) vì rượu kém chất lượng thì sẽ có thể chứa nhiều chất có hại do khâu sản xuất và bảo quản.

Bia và rượu nặng, chúng ta sẽ theo dõi bài khác nhé. Mình sẽ nghiên cứu từ từ.

– Uống như thế nào:

Một, là uống với liều lượng cho phép: 1 ly (150ml) cho phụ nữ và 2 ly (300ml) cho đàn ông mỗi ngày.

Hai là, uống chậm chạp thưởng thức, nhất là nhâm nhi trong vòm miệng!

Phản biện

Thật là phức tạp, còn phản biện gì nữa đây??

Phản biện 1 Liệu các nghiên cứu khoa học đã đi đến kết luận đúng đắn? Thực tế rượu và sức khỏe vẫn là vấn đề còn nhiều tranh cãi. Một lý lẽ phản biện đưa ra là, có những hợp chất được nghiên cứu là tốt nhưng chỉ-tốt-trong-ống-nghiệm, còn thực tế lại không thể hấp thu được vào cơ thể. Tuy nhiên, dù sao thì những thống kê cũng đem lại kết quả tích cực, chỉ có điều là khoa học chưa giải thích cặn kẽ được thôi. Thống kê thì vẫn đưa ra là uống rượu hài hòa sẽ có ích cho sức khỏe như trên.

Phản biện 2 Có phải cứ phải uống rượu mới khỏe? Chẳng lẽ không uống thì không khỏe chắc?Ừ nhỉ, những người thường xuyên uống rượu thực ra, thu nhập cao, đời sống cao, và nhìn chung là có lối sống lành mạnh vì khi họ đã có ý thức về việc uống có liều lượng thì có nghĩa là họ biết quan tâm đến sức khỏe, chứ không phải là uống tùm tụp say túy lúy. Thường thì họ còn tập thể thao rèn luyện sức khỏe nữa.

Bản thân mình cũng nghĩ rằng, mình yêu rượu nên uống rượu rồi thấy hạnh phúc vì cũng tốt cho sức khỏe, nhưng quan trọng là chính bản thân mình điều chỉnh khẩu phần ăn uống và tập thể thao. Ngoài ra, nói về liều lượng uống, thì tốt nhất là thử uống ngày 1 ly đi, rồi đi khám bác sỹ thường xuyên để nghe khuyến cáo nên giảm hay tăng. Nếu bạn đang có bệnh như là lượng mỡ máu cao nhé, uống thường xuyên 1 ly rượu vang mỗi ngày và khám định kỳ 1 tháng/lần, nếu thực sự có hiệu quả thì uống tiếp, nếu thấy bị tăng thì giảm hoặc ngừng uống, và nếu thấy bình thường thì uống hay không là ở sở thích của bạn.

Ngay một người yêu rượu như mình, khi được mời đi thử rượu, cả chục loại khác nhau, không thể uống hết được, chỉ nhấp và nhổ đi thôi. Chính ra mình uống rất ít đấy.

Có lẽ nên đưa ra chỉ tiêu mỗi tuần 1 bài để mình vừa có thời gian viết, lại vừa cho các bạn đọc. Ít quá thì sẽ bị sao nhãng, và nhiều quá thì mình không viết nổi, các bạn không đọc hết và thế thì phí quá.

Mưa tí tách và tiết thu dìu dịu này, giá mà có 1 ly rượu vang nhỉ. Hix.

@Bản quyền:

Bài viết có tính chất tổng hợp kiến thức, đã được tác giả đăng tại hospitality.vn, đã đăng ký bản quyền.

Việc sao chép, sử dụng lại thông tin từ bài viết xin vui lòng trích dẫn nguồn tại winetalkvn.net, hoặc hospitality.vn, hoặc liên hệ trực tiếp với tác giả.

Trân trọng cảm ơn.

Leave a comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.