Cập nhật tháng 12/2018: Hiện đã 5 năm sau ngày viết post này, và mình đã trưởng thành hơn trong nghề sommelier và đã đọc nhiều sách hơn rất nhiều. Các cuốn sách dưới đây là những cuốn sách mình có được trong điều kiện thiếu thốn, có gì đọc nấy nên chưa chia trình độ. Mời các bạn đọc các post sau năm 2018 về sách để có thông tin về sách được chia theo trình độ nhé.

Trả lời trên tọa đàm Wineshared năm 2013 về sách cho các bạn mới tìm hiểu.

Chào bạn,

Về sách bằng tiếng Việt, mình được biết có cuốn “Rượu vang, món quà của thượng đế” của bác Lê Văn, viết từ kinh nghiệm 40 năm đi khắp các vùng rượu vang của bác. Qua phần giới thiệu về việc bác đã bỏ công học một khóa về rượu vang rồi mới viết sách, dù đã có lâu năm tự tìm hiểu, thì mình cũng thấy đây là một sản phẩm nghiêm túc từ tình yêu với rượu vang. Mình chưa đọc sách, tuy nhiên qua mục lục của sách (bạn tham khảo trang http://www.levanwinebook.com/index.php), mình tin đây là một cuốn sách có giá trị cao, đặc biệt là viết bằng tiếng Việt để độc giả Việt Nam dễ tiếp cận. Sách có giá bán 400.000 VNĐ, mình nghĩ hoàn toàn hợp lý, vì với công sức đi thực tế, bỏ tiền học khóa học, bỏ tiền mua rượu để uống và đánh giá và viết bài thì đó là giá quá rẻ cho 1 cuốn sách.

Các sách viết bằng tiếng Việt khác bán trôi nổi trên thị trường với giá 20.000-60.000 VNĐ thì mình không dám nhắc đến, vì chất lượng sách của Việt Nam hiện tại rất tệ, đôi khi người viết dịch cóp nhặt rồi xuất bản vì lý do kinh tế. Giá sách như vậy nếu so với công viết thì chỉ có thể là dịch lại sách mà chưa chắc đã có kiến thức về rượu. Vì thế, mình chỉ đề cập đến sách của bác Lê Văn thôi.

Về sách bằng tiếng Anh (vì mình không biết là bạn có biết tiếng Pháp không), thì cũng vô vàn sách nên mình chỉ đề cập sách được bình chọn điểm cao trên các trang như amazon, goodreads. Tuy nhiên, mình chưa thấy có sách nào viết hết toàn bộ mọi kiến thức tổng hợp cả rượu vang, rượu mạnh (đặc biệt là tổng hợp rượu mạnh với tất cả các dòng brandy, whisky, rum, tequilla, vân vân…). Rượu vang thì có rất nhiều. Một số sách về cognac hoặc brandy nói chung, về whisky, vodka. Như vậy, bạn chỉ có thể đọc với từng loại một. Thực sự không có cuốn nào viết hết toàn bộ mọi kiến thức rượu vang, rượu mạnh vào cả. Ngoài ra, sách rất đắt mà trường mình không có thư viện nên mình chỉ có thể đọc các ebook lượm được miễn phí hoặc tìm hiểu qua thông tin trên mạng internet. Với các bạn mới tìm hiểu, việc lấy thông tin trên internet cũng có phần nguy hiểm vì các bạn sẽ không biết chọn lọc thông tin. Để giúp các bạn tìm hiểu được trên diện rộng, mình tham gia hospitality.vn và viết bài dần về rượu vang, về các dòng rượu mạnh. Vì vậy, bạn cũng có thể theo dõi các bài viết để tìm hiểu dần. Đây là những bài viết mình tổng hợp kiến thức cả sách, cả được học và đi thực tế, nên cũng cần thời gian dần dần mới viết được hết.

Một số sách mà mình nghĩ phù hợp với việc bắt đầu tìm hiểu cho bạn:

– The New Sotheby’s Wine Encyclopedia của Tom Stevenson, đây là cuốn bách khoa rất đầy đủ và cập nhật về rượu vang từng vùng trên thế giới (chi tiết đến từng vùng nhỏ, như đến vùng Sauternes của Bordeaux) cùng các giải thích về đất đai, khí hậu, giống nho và các nhà sản xuất của vùng. Phần thử rượu thì chỉ có vài trang cơ bản thôi. Mình nghĩ đây là sách dùng cho dân không chuyên nhưng lại đủ dùng cho các bạn làm phục vụ tại nhà hàng. Ở cấp độ chuyên môn về rượu thì chỉ là kiến thức nền tảng ban đầu.

– World Atlas of Wine của Hugh Johnson hay The Oxford Campanion to Wine của Jancis Robison cũng được đánh giá cao nhưng mình không có sách này nên không nói được gì.

– Cognac: The Seductive Saga of the World’s Most Coveted Spirit của Kyle Jarrard, cuốn này mình đã thấy trong thư viện trường SHMS Leysin, viết rất hay nhưng mình không có thời gian đọc vì vài tháng ở đó quá bận, đọc cuốn Encyclopedia và các cuốn khác về rượu vang cũng rất dày rồi.

– The World of Cognac của Gilbert Delos, trình bày phổ thông hơn cuốn trên.

– World Whisky của Dave Broom, Charles Maclean – cuốn này trình bày một chút cơ bản về sản xuất, sau đó trình bày rất nhiều loại whisky trên thế giới. Nếu không thấy thì bạn đọc The Atlas of Whisky của Dave Broom, cũng được đánh giá cao.

– The Craft of Whisky Distilling của Bill Ovens, một cuốn sách cho bạn nào yêu thích và muốn tìm hiểu thêm về khâu sản xuất.

– Jim Murray’s Whisky Bible – có thấy bán ở Hà Nội, theo hình ảnh 1 anh bạn chụp lại cho mình, và đây là cuốn cho các bạn muốn tìm hiểu Jim Murray đánh giá các loại whisky ra sao. Việc đọc các lời đánh giá về rượu vang và rượu mạnh sẽ giúp bạn tăng vốn ngôn ngữ cũng như dần dần tìm ra phong cách thưởng thức của bản thân mình.

Với các loại spirits khác như Rum, Tequilla, Vodka, rồi các loại liqueurs như Gin, Bitter, v.v.. mình có kiến thức từ trên lớp học và tìm hiểu qua mạng, nên không đưa ra được list sách cho bạn. Tuy nhiên các loại spirits khác nhau thì mình đã viết 1 bài trả lời bạn Sherry Phạm trên tọa đàm Wine shared này, bạn có thể từ đó tìm hiểu thêm. Ngoài ra sau này mình sẽ tiếp tục viết thêm để bổ sung kiến thức cho các bạn.