My wine article on a magazine about Italian wines.

Bài báo về rượu vang Ý của mình trên báo Siêu thị Ô tô và Tiện nghi cuộc sống số tháng 10/2013.

Nếu ai đã từng say sưa trong những truyện ngắn của Ngô Thị Giáng Uyên, hẳn sẽ nhớ tới ẩm thực nước Ý trong “Ăn Ý” với những tách espresso phảng phất khói và đậm đà hương vị, hay cappuccino bọt mềm mịn phủ bột cacao, và hương vị kem gelato béo ngậy. Và hẳn cũng có độc giả đã từng tan chảy trên những trang viết về bánh pizza trong “Ăn, cầu nguyện, yêu” của Elizabeth Gilbert, những chiếc pizza vỏ mỏng mềm được xúc ra từ lò đun bằng củi trên đất nước có nền ẩm thực phong phú và đầy màu sắc này. Nhưng ẩm thực nước Ý không chỉ được biết đến bởi bánh pizza, mỳ Ý, cà phê và kem gelato, mà còn bởi văn hóa rượu vang – với phong vị biến đổi từ Bắc chí Nam trên đất nước Địa Trung Hải này.  

Với hơn 4000 năm lịch sử rượu vang và hơn 2000 giống nho được trồng trên khắp 20 vùng trồng nho, từ những triền núi lạnh giá như Alto Adige phía Bắc, đến vùng thảo nguyên ấm áp và đầy gió biển như đảo Sicily phía Nam, đất nước Ý có thể làm cho tín đồ của rượu vang phải “quay cuồng” trong những tên gọi và hương vị của giống nho địa phương gắn với từng vùng lãnh thổ trên khắp đất nước xinh đẹp này. Hãy thử một chuyến đi điểm qua những đặc sản nổi tiếng nhất của nước Ý mà bất cứ người sành rượu vang nào cũng cần biết đến.

Piedmont: Barbaresco và Barolo – hai chữ B lớn của nước Ý

Nói đến rượu vang thượng hạng của nước Ý, không thể không nhắc đến “cặp đôi” Barbaresco và Barolo, hai địa danh được chứng nhận DOCG – Denominazione di Origine Controllata e Garantita – Kiểm định và bảo đảm chất lượng về nguồn gốc cao nhất của Ý (trên DOC – Denominazione di Origine Controllata, IGT – Indicazione Geografica Tipica và Vino da Tavola). Cùng được sản xuất 100% từ giống nho ngon nhất của vùng Piedmont: Nebbiolo, nhưng phong cách của hai vùng Barbaresco và Barolo lại rất khác nhau. Nếu như Barbaresco có phần nữ tính, thể hiện nhiều hương trái dâu ngọt, ít chát, ít đậm hơn và thanh thoát như những cánh hồng thơm  thì Barolo lại táo bạo nam tính, giàu vị chát, hương thơm trầm lắng hơn như cam thảo, thuộc da và khói. Lý do của sự khác biệt này là bởi khí hậu, cấu tạo đất của từng vùng, loại gỗ được chọn để ủ rượu khác nhau. Gaja, Pio Cesare, Bruno Giacosa là những nhà sản xuất có tên tuổi lớn của Piedmont gắn với rượu vang từ 2 vùng Barbaresco và Barolo này.

 

Tuscany: thần thoại “Super-Tuscan” và rượu vang dành cho pizza – Sangiovese

Tuscany cũng là một trong những cái nôi lịch sử của sản xuất rượu vang của nước Ý. Trong khi quy định của hệ thống DOCG và DOC tương đối khắt khe thì một số nhà sản xuất ưa phong cách tự do đã khẳng định thương hiệu “Super Tuscan” trên những sản phẩm lẽ ra ở hạng thấp nhất Vino da Tavola, nhưng chất lượng lại xứng đáng xếp hạng DOC. Một ví dụ điển hình cho Super Tuscan là nhãn hiệu Sassicaia của Tenuta San Guido, nay đã được chứng nhận DOC Bolgheri từ thứ hạng Vino da Tavola ban đầu, tựa

như một câu chuyện thần thoại: kẻ thường dân được phong tước hiệp sĩ nhờ phẩm chất cao quý. Sassicaia được sản xuất theo phong cách rượu vang Bordeaux, tương truyền là những cây nho Cabernet Sauvignon của họ được lấy từ Château Lafite-Rothschild đình đám, mang hương vị đậm đà của mứt quả chà là, sắc sảo cay của quả ớt chuông và va-ni trầm ấm.

Nhưng Tuscany vẫn nổi tiếng nhất với dòng Chianti được sản xuất chủ yếu từ giống nho địa phương Sangiovese, hay dòng Brunello có thể lưu giữ lâu năm hơn, cũng từ một nhánh của giống nho này. Sangiovese là “bạn nhảy” hoàn hảo cho các món pizza của nước Ý, với hương thơm phong phú của trái dâu tằm, mận chín, và đặc biệt là mùi hương thanh mát của trà mạn cùng vị rượu hài hòa dễ cân bằng với vị của món ăn.

Banfi là một nhà sản xuất lớn của vùng Tuscany, với dòng Brunello di Montalcino Riserva và Chianti Classico Riserva có thể lưu giữ lâu tới 15-20 năm.

Nero d’Avola – viên ngọc của đảo Sicily

Đảo Sicily là địa danh không hề xa lạ nhờ tiểu thuyết và các tập phim “Bố già – The Godfather” huyền thoại, nhưng rượu vang của Sicily thì có lẽ không phải ai cũng biết đến, dù đã có hơn 2500 năm lịch sử và là một trong những vùng rượu vang quan trọng của Ý. Nero d’Avola có nghĩa là Nho đỏ của vùng Avola – nằm phía nam đảo Sicily, là viên ngọc ruby thẫm đẫm màu đỏ lựu, và nồng đượm hương thơm của trái mận tươi, cam thảo, ớt chuông, với vị chát đậm mà ngọt ngào mượt mà.  Santa Cecilia là một trong những Silician’s Icon wine – Rượu vang tiêu biểu của vùng Sicily,  được làm từ 100% giống nho này, bởi nhà sản xuất lớn nhất vùng Sicily – Planeta.

 

Tác giả: Nguyễn Thanh Dung

Nguồn ảnh: internet

Liên hệ viết bài (tiếng Anh/Việt): pattienguyen@gmail.com